آخرین اخبار
اینفوگرافی

راز رسانایی الکتریکی آب: چرا آب خالص برق را منتقل نمی‌کند؟

تقریباً همه ما از کودکی شنیده‌ایم که «آب و برق با هم نمی‌سازند». اما حقیقت علمی این است که آب به خودیِ خود عایق است! در این مطلب از دانستنی‌های برقاب، به بررسی علت اصلی رسانایی الکتریکی آب می‌پردازیم و می‌بینیم که چگونه ذرات نامرئی نمک، یک مایع بی‌خطر را به مسیری مرگبار برای الکتریسیته تبدیل می‌کنند.
راز-رسانایی-الکتریکی-آب

تصور عمومی بر این است که آب یکی از بهترین رساناهای الکتریسیته است. اما اگر یک آزمایش دقیق با آب ۱۰۰ درصد خالص (مقطر) انجام دهید، متوجه خواهید شد که عقربه‌های آمپرسنج تکان نمی‌خورند. حقیقت این است که آب مقطر یک عایق الکتریکی است. پس چرا همیشه نگران خیس بودن دست‌هایمان هنگام کار با وسایل برقی هستیم؟ پاسخ در مفهوم رسانایی الکتریکی آب معمولی نهفته است.

نقش یون‌ها در رسانایی الکتریکی آب

آنچه باعث رسانایی الکتریکی آب در لوله‌کشی خانه‌ها، رودخانه‌ها و دریاها می‌شود، خودِ مولکول‌های نیستند. مقصر اصلی، املاح و یون‌های نمک حل شده در آب هستند. همان‌طور که در اینفوگرافیک استودیو برقاب مشاهده می‌کنید:

  • یون‌های سدیم () و کلر () در آب پخش شده‌اند.
  • این یون‌ها مانند یک «اتوبان» برای حرکت الکترون‌ها عمل می‌کنند.
  • بدون این یون‌ها، الکترون‌ها مسیری برای حرکت در آب ندارند.

تفاوت آب مقطر و آب معمولی در انتقال برق

در بحث رسانایی الکتریکی آب، خلوص حرف اول را می‌زند. آب مقطر به دلیل فرآیند تقطیر، فاقد هرگونه یون و املاح است. به همین دلیل، جریان برق نمی‌تواند از میان آن عبور کند. اما آب معمولی (آب شرب یا آب چاه) حاوی مقادیر زیادی از کلسیم، منیزیم، سدیم و دیگر املاح است که آن را به یک رسانای بسیار قوی و البته خطرناک تبدیل می‌کند.

 

اگر دوست داری، سری «دانستنی برقاب» رو در بله دنبال کن.

 

چرا آب معمولی یک رسانای خطرناک است؟

خطر زمانی جدی می‌شود که بدانیم حتی مقدار بسیار کمی از ناخالصی کافی است تا رسانایی الکتریکی آب را به شدت افزایش دهد. به همین دلیل است که:

۱. در محیط‌های مرطوب، خطر برق‌گرفتگی چندین برابر می‌شود.

۲. عرق بدن (که حاوی نمک است) رسانایی پوست را به شدت بالا می‌برد.

۳. هرگز نباید با دستان خیس به کلیدها و پریزها دست زد، زیرا آب معمولی روی پوست، بلافاصله یک پل ارتباطی میان برق و بدن شما ایجاد می‌کند.

نتیجه‌گیری: ایمنی بر پایه علم

دانستن اینکه رسانایی الکتریکی آب وابسته به املاح آن است، به ما کمک می‌کند تا خطرات را بهتر درک کنیم. اگرچه آب خالص روی کاغذ عایق است، اما در دنیای واقعی، آبی که با آن سر و کار داریم همیشه حاوی یون‌های نمک است. طبق آموزه‌های برقاب، همیشه باید فرض را بر رسانا بودن آب بگذاریم و استانداردهای ایمنی را در محیط‌های مرطوب به دقت رعایت کنیم.

تصور عمومی بر این است که آب یکی از بهترین رساناهای الکتریسیته است. اما اگر یک آزمایش دقیق با آب ۱۰۰ درصد خالص (مقطر) انجام دهید، متوجه خواهید شد که عقربه‌های آمپرسنج تکان نمی‌خورند. حقیقت این است که آب مقطر یک عایق الکتریکی است. پس چرا همیشه نگران خیس بودن دست‌هایمان هنگام کار با وسایل برقی هستیم؟ پاسخ در مفهوم رسانایی الکتریکی آب معمولی نهفته است.

 

بیشتر بخوانیم : نصب لوازم کاهنده مصرف آب؛ راهکاری به بزرگی سد لتیان