مازوت چیست؟ وچه خطری برای انسان دارد؟

به گزارش پایگاه خبری برقآب، در برج تقطیر پالایشگاه نفتی، نفت خام رو به چندین فرآورده تبدیل می کنند. که بر اساس تعداد اتم های کربن اگر حساب کنیم مازوت جز سنگین ترین هاست. محصولات تولیدی از سبک به سنگین به طور خلاصه شامل:

1- گازهای مایع 2- نپتان های سبک 3- نپتان های سنگین (تولید سوخت اکتان بالا) 4- بنزین 5- نفت سفید (سوخت موتورهای جت) 6- دیزل یا گازوئیل 7- روغن موتورها و روان کننده ها 8- سوخت کوره یا مازوت 9- قیر یا آسفالت.

حالا مازوتی که بین 30 تا 70 اتم کربن دارد بر اساس میزان گوگرد داخلش به مازوت فوق سبک، مازوت سبک، مازوت نرمال و مازوت سنگین تقسیم میشود. مازوت سنگین شامل 2 درصد تا 3.5 درصد گوگرد است .

مازوت خوراک اصلی دیگ های بخار، کوره ها، نیروگاه ها و موتورهای کشتی های بزرگه. تولیدش هزینه چندانی ندارد، نقطه جوش بالایی دارد، گرمایش و ضریب حرارتی خوبی داراست و البته گازهای گلخانه ای کمتری نسبت به ذغال سنگ تولید می کند. اما شاید دوست بهتری واسه لایه اوزون باشه ولی دشمن ریه ماست.

دلیل استفاده از مازوت چیست؟

مازوت که به طور عمده توسط کشورهای روسیه، قزاقستان، آذربایجان، ترکمنستان و ایران تولید می‌شود برای گرم کردن بویلرها (دیگ بخار) جهت تولید بخار مورد استفاده قرار می‌گیرد چراکه این ماده،‌ «گرمای سوختن» (Energy Value) بسیار بالایی دارد.

از عوامل مهم در درجه‌بندی این سوخت باید به محتوای گوگرد آن اشاره کرد که متاثر از منبع اصلی آن است. در حمل و نقل مازوت به طور معمول به این سوخت، «نفت کثیف» (Dirty Oil) می‌گویند و از آن‌جایی که ویسکوزیته بسیار بالایی دارد، پمپ کردن آن به تجهیزات خاصی نیازمند است. مازوت را می‌توان از جمله ترکیب‌های نفت خام به شمار آورد که حاصل تقطیر جزء به جزء آن به هنگام پالایش نفت خام است و بعد از تبخیر بنزین و سایر فرآورده‌های سبک‌تر، از نفت خام بدست می‌آید.

اثرات ورود مازوت به محیط زیست چیست؟

همانطور که گفته شد، برای گرم شدن بویلرها در نیروگاه‌های حرارتی از مازوت استفاده می‌کنند اما ورود مازوت و سایر نفت‌های کوره به محیط زیست آثار مختلفی را به همراه دارند که در ادامه به آن‌ها خواهیم پرداخت. در بخش‌های قبلی دیدیم که نفت‌های کوره همچون مازوت از مواد شیمیایی مختلفی تشکیل شده‌اند و هریک نوعی مخلوط متفاوت از دیگری به شمار می‌آید. زمانی که این مواد به خاک یا آب‌های سطحی می‌رسند، بخشی از آن‌ها تبخیر می‌شوند. برخی دیگر نیز به دلیل نشتی مخازن نگهداری آن‌ها در آب و خاک حل خواهند شد.

مواد شیمیایی تبخیر شده می‌توانند در اثر تابش نور خورشید به ترکیبات دیگری شکسته شوند. این اتفاق در اثر فعالیت‌های قارچ‌ها و باکتری‌های داخل آب یا خاک نیز صورت می‌گیرد. این مواد شیمیایی که در خاک و محیط‌های دیگر وجود دارند می‌توانند تا بیش از یک دهه در محیط زیست باقی بمانند. بنزن، تولوئن و زایلین از جمله این ترکیبات سمی هستند.

قرارگیری انسان در معرض فرآورده های نفتی

امروزه ما به روش‌های مختلفی در معرض فرآورده‌های نفتی از جمله نفت کوره و مازوت قرار می‌گیریم. محتمل‌ترین حالت زمانی است که برای گرم‌کردن خانه‌ها از نفت سفید استفاده شود که در گذشته بسیار رواج داشته است. علاوه بر این، از نفت سفید و سایر ترکیبات نفتی به عنوان حلال و پاک‌کننده نیز بهره می‌گیرند. بنابراین در صورت ذخیره و نگهداری این مواد در منزل و تبخیر آن‌ها، احتمال تماس آن‌ها با پوست بسیار زیاد است. علاوه بر این، وجود نیروگاه‌های حرارتی در نزدیکی شهرها و استفاده از مازوت در آن‌ها سبب قرارگیری انسان در معرض ترکیبات حاصل از سوختن ناقص این فرآورده‌ها خواهد شد.