برنامه های پاسخگويی بار در كشور تشويق محور است.

احمدي زاده با بيان اينكه برنامه هاي پاسخگويي بار در برخي از كشورها اجباري است، كنترل موثر مصرف برق مشتركان در دنيا را بر پايه 2 برنامه شامل قيمت پيك بحراني و قيمت گذاري زمان استفاده (Time of use) ذكر كرد كه در كشور ما برنامه قيمت گذاري زمان استفاده ،از طريق كنتورهاي 3 تعرفه آنهم با نرخ ثابت و ناچيزي كه هيچ انگيزه اي در مصرف كننده ايجاد نمي كند ،در تابستان اجرا مي شود و قيمت پيك بحراني هم به صورت يك لايحه در نوبت رسيدگي دولت قرار دارد.

به گزارش پايگاه خبري توانير؛ برق به عنوان كالايي استراتژيك نقش بلامنازعي در تمام شئون زندگي بشر به ويژه توليد و اقتصاد دارد،اما بي توجهي به قيمت تمام شده باعث شده اين انرژي گرانبها در ذهن مصرف كننده كالايي بي ارزش جلوه كند و به اين ترتيب نه تنها كشور از بزرگترين محرك بازدارنده “مصرف بي رويه” يعني اهرم قيمت محروم شده، برنامه هاي پيك سايي نيز منوط به همكاري داوطلبانه مصرف كنندگاني است كه چه بسا در شرايط رونق توليد، برنامه هاي حفظ امنيت و پايداري شبكه در فصل گرما را با كسب سود بيشتر خود در تضاد مي بينند.

مهندس عبدالامير احمدي زاده مشاور دفتر مديريت انرژي و برنامه ريزي امور مشتريان توانير در خصوص چگونگي كنترل پيك مصرف در كشورهاي پيشرو به فعاليت بازار برق و بازارهاي جانبي مانند بازار پاسخگويي بار در اين كشورها اشاره مي كند به طوريكه با كم شدن عرضه ،قيمتها افزايش يافته و مشتركان با شركت در بازار پاسخگويي بار ،پيشنهاد خود را از بين 9 تا 16 طرح مختلف ارايه ونسبت به تامين برق اقدام مي كنند كه ايجاد تعادل در بازار را در پي دارد و كشورهايي هم كه بازار برق ندارند برنامه هاي تشويقي يا اجباري را براي كنترل عرضه و تقاضا به كار مي گيرند.
مشاور دفتر مديريت انرژي و برنامه ريزي امور مشتريان توانير ،برنامه هاي پاسخگويي بار در كشور را تشويق محور و شامل 14 برنامه و با حدود 10 درصد قابليت كنترل بار مصرفي عنوان كرد كه در ساير كشورها بين 9 تا 17 برنامه و قابليت كنترل 6 تا 8 درصد از بار مصرفي انجام مي شود و كره جنوبي هدفگذاري 12.5 درصدي تا 2027 ميلادي را در برنامه دارد.
وي با اشاره به اجباري بودن برنامه هاي پاسخگويي بار در كره و ژاپن افزود: ما هيچ برنامه اجباري در اين زمينه نداريم ومشتركان در صورت همكاري، پاداش دريافت مي كنند اما در بيشتر كشورها اگر مشترك، بار توافق شده را كاهش ندهد، مشمول جريمه مي شود و قيمت پيك بحراني نيز كه بين 10 تا 20 برابر قيمت شرايط عادي است را اجرا مي كنند.
مهندس احمدي زاده كنترل موثر مصرف برق مشتركان در دنيا را بر پايه 2 برنامه شامل قيمت پيك بحراني و قيمت گذاري زمان استفاده (Time of use) ذكر كرد كه در كشور ما برنامه قيمت گذاري زمان استفاده ،از طريق كنتورهاي 3 تعرفه آنهم با نرخ ثابت و ناچيزي كه هيچ انگيزه اي در مصرف كننده ايجاد نمي كند ،در تابستان اجرا مي شود و قيمت پيك بحراني هم به صورت يك لايحه در نوبت رسيدگي دولت قرار دارد.
وي استفاده از قيمت پيك بحراني در ساير كشورها را آنچنان موثر عنوان كرد كه مصرف كننده را ترغيب مي سازد ازمصرف غير ضروري طي ساعات محدودي از سال خودداري كند.
وي تاكيد كرد: شبكه برق در طول سال فقط به 400 ساعت همكاري مشتركان با برنامه هاي پاسخگويي بار در فصل گرما نياز دارد كه 5 درصد بازه زماني يكساله است اما براي همين زمان اندك نيز مقاومتهاي زيادي را از طرف  مشتركان شاهد هستيم و از طرفي احداث نيروگاه براي تامين  فقط 400 ساعت زمان پرباري و بلا استفاده ماندن نيروي انساني و تجهيزات ايجاد شده براي 8760 ساعت باقي ايام سال ،غير منطقي و بسيار پرهزينه است.
وي اختلاف قله بار تابستان و زمستان شبكه برق كشور را بين 18 هزار تا 23 هزار مگاوات عنوان كرد كه به معني بلا استفاده ماندن اين ظرفيت عظيم نيروگاهي و نيروي انساني در ساير فصول است و با اين وجود ممكن است همانند زمستان گذشته به جهت كمبود سوخت گاز نيروگاهها ،شبكه با مشكل انرژي در طول 24 ساعت شبانه روز روبرو شود و در اين شرايط نيز به رغم وجود ظرفيت مازاد نيروگاهي ،همكاري مشتركان ضروري است.
مهندس احمدي زاده ادامه داد: ما با 60 هزار مگاوات پيك تابستان، بايد 6 هزار مگاوات پيك سايي را به كمك برنامه هاي پاسخگويي بار ((DR ايجاد كنيم كه سال گذشته 5660 مگاوات محقق شد نكته قابل تامل اينكه در صورت اجباري شدن برنامه هاي پاسخگويي بار براي مصارف كشاورزي و صنعتي ،ظرفيت پاسخگويي بار تا حدود 13 هزار مگاوات قابل افزايش است.
وي ادامه داد: هرچند در برنامه هاي ((DR از ساير كشورها عقب تر نيستيم ولي ابزاري هم براي تمايل مشترك به همكاري دراختيار نداريم و برنامه پاسخگويي بار به سختي انجام مي شود، حتي برخي مشتركان حاضرند براي مستثني شدن از همكاري، پول بدهند و با آنها كاري نداشته باشيم.
وي ادامه داد: نرخ برق ما به حدي پايين است كه تنها يك درصد از هزينه توليد هر واحد كالا را شامل مي شود در حاليكه در دنيا به طور معمول 25 تا 35 درصد هزينه توليد هر واحد محصول ،مربوط به برق مصرفي است اين اعداد واقعي است و جاي تامل دارد. بنابراين ارزش واقعي برق در كشور براي مردم ملموس نيست و هيچ اقبالي را در مشتركان براي مشاركت در برنامه هاي پيك سايي و كمك به رفع محدوديتهاي تابستان ، ايجاد نمي كند.
وي كشف قيمت از طريق بازار برق را حايز اهميت دانست و افزود: ما سازوكارهاي بازار برق را به معناي واقعي در اختيار نداريم و بازارهاي زير مجموعه مانند بازار پاسخگويي بار هنوز راه اندازي نشده و لازم است به سمت كشف قيمت برق از طريق بورس و بازار برق برويم.
مهندس احمدي زاده با اشاره به نقش اساسي بخشهاي كشاورزي ،صنعتي و مولدهاي خودتامين در برنامه پاسخگويي بار صنعت برق ،از تدارك 7 برنامه در اين 3 محور خبر داد كه تمامي حالات مختلف براي جذب مشركان با هر نوع رفتار مصرفي ،طراحي و براي آن برنامه ايجاد شده و علاوه بر آن براي ساير مشتركان اعم از اداري ،تجاري ،خانگي و غيره نيز برنامه پاسخگويي بار طراحي شده و ضمن بهره گيري از مشاوره هاي دانشگاهي،تمامي تجارب و برنامه هاي قابل اجراي كشورها و گزارشات آژانس بين المللي انرژي از سوي دفتر مديريت انرژي و برنامه ريزي امور مشتريان توانير مورد بررسي و مطالعه قرار مي گيرد و براي تمامي برنامه هاي مورد استفاده ما به ازاي بين المللي وجود دارد.
وي در ارتباط با وضعيت زيرساختهاي پاسخگويي بار كشور، به استفاده از كنتورهاي هوشمند در سطح تمامي مشتركان ديماندي،اشاره كرد و افزود: با اين وجود در اين زمينه هنوز به بلوغ كامل ارتباطي دست نيافتيم و با توجه به وابستگي به شبكه مخابرات ، فعلا از بستر GPRS استفاده مي كنيم و اپراتورهاي مخابرات، خدمات كاملي را ارايه نمي دهند.
مهندس احمدي زاده آينده برنامه هاي پاسخگويي بار را در گرو اندازه گيري هوشمند و كنترل هوشمند عنوان كرد كه اينترنت اشياء جزيي از آن محسوب مي شود وي ادامه داد: نصب سيستمهاي قطع و وصل از راه دور لوازم برقي مشتركان نيازمند دستگاههاي ارتباطي است كه تكنولوژي آن به طور كامل وارد نشده و كشورهاي پيشرو به لحاظ كنترل لوازم برقي مصرف كنندگان و اينترنت اشياء ،قابليتهاي بهتري در اختيار دارند و براي مشتركان هم قابل پذيرش تر است كه به جاي قطع كامل برق در زمانهاي اضطراري شبكه ،فقط يكي از بارهاي مصرفي آنها مثل كولر از طريق شركت برق قطع شود و امكان استفاده از ساير لوازم برقي مورد نياز را داشته باشند.
وي كنترل از راه دور بارهاي سرمايشي را يكي از برنامه هاي 14 گانه توانير عنوان كرد كه در صورت موافقت مشتركان ،بلافاصله سيستمهاي لازم از سوي شركت توزيع روي بار مورد نظر نصب مي شود و سال گذشته نيز اين سيستمها روي چيلر جذبي تعدادي از دانشگاهها نصب شد اما همچنان مقاومت زيادي براي نصب اين سيستمها وجود دارد.