استانهای پیشرو در توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر کدام هستند؟ روند توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در ایران طی ماههای اخیر شتاب قابل توجهی گرفته است. عبور ظرفیت نیروگاههای پاک از مرز ۴۱۶۲ مگاوات در بهمن ۱۴۰۴ نشان میدهد که «برق پاک» به یکی از محورهای اصلی سیاستگذاری انرژی کشور تبدیل شده است. در این میان، انرژی خورشیدی بیشترین سهم را در رشد اخیر داشته و به پیشران اصلی توسعه تجدیدپذیرها بدل شده است.
بر اساس آمارهای رسمی منتشر شده توسط ایسنا، برنامهریزیها حاکی از آن است که این ظرفیت تا پایان سال به ۵۲۰۰ مگاوات برسد؛ هدفی که تحقق آن وابسته به تامین مالی پایدار و تسریع اجرای پروژهها خواهد بود.
ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر به ۴۱۶۲ مگاوات رسید
تازهترین آمارها نشان میدهد مجموع ظرفیت نصبشده نیروگاههای تجدیدپذیر و پاک کشور به ۴۱۶۱.۸ مگاوات رسیده است. این عدد رشد قابل توجه نسبت به سالهای گذشته را نشان میدهد؛ به گونهای که طی حدود یک سال و نیم، ظرفیت منصوبه از حدود ۱۲۳۰ مگاوات به بیش از ۳۱۶۵ مگاوات رسید و اکنون از ۴۱۶۰ مگاوات عبور کرده است.
بیشتر بخوانید: جهش انرژی تجدیدپذیر تا ۴۲۰۰ مگاوات
این روند نشان میدهد توسعه برق پاک در سبد تولید برق کشور به مرحلهای تازه وارد شده و از یک برنامه محدود به یک اولویت ملی تبدیل شده است.
انرژی خورشیدی؛ موتور محرک برق پاک
در ترکیب فناوریهای تجدیدپذیر، انرژی خورشیدی بیشترین سهم را دارد. بر اساس آمار:
- ظرفیت نیروگاههای خورشیدی به ۳۶۲۸.۹ مگاوات رسیده است.
- از این میزان، حدود ۵۹۵ مگاوات مربوط به نیروگاههای متوسط و بزرگ.
- همچنین بخش قابل توجهی مربوط به سامانههای کوچک مقیاس انشعابی است.
نکته قابل توجه پیرامون استانهای پیشرو در توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر، رشد ۱۸۵ درصدی سامانههای خورشیدی کوچک مقیاس با مشارکت مردمی است که نشان از افزایش استقبال خانوارها و بخش خصوصی از تولید برق خورشیدی میدهد.
با توجه به میانگین تابش خورشید بین ۲۲۰۰ تا ۳۰۰۰ ساعت در سال در مناطق مرکزی و جنوبی کشور، ایران از نظر فنی در جایگاه مناسبی برای توسعه گسترده نیروگاههای خورشیدی قرار دارد.
ظرفیت بادی و پتانسیلهای مغفول
علاوه بر خورشید، ایران از پهنههای بادخیز گستردهای در شرق، جنوب شرق، سواحل مکران، ارتفاعات خراسان و شمال غرب کشور برخوردار است. این مناطق ظرفیت توسعه نیروگاههای بادی در مقیاس بزرگ را دارند. کارشناسان معتقدند ظرفیت فنی توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در ایران چندین برابر اهداف فعلی است و حتی میتواند زمینه صادرات برق پاک در آینده را فراهم کند.
استانهای پیشرو در توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر
بر اساس آمار منتشر شده، استانهای زیر بیشترین ظرفیت نصب شده نیروگاههای پاک را دارند:
- استان مرکزی: ۶۴۵ مگاوات
- اصفهان: ۴۱۶ مگاوات
- یزد: ۳۵۷ مگاوات
- کرمان: ۳۴۶ مگاوات
- آذربایجان شرقی: ۲۶۹ مگاوات
- خراسان رضوی: ۲۵۴ مگاوات
- فارس: ۲۲۴ مگاوات
- سمنان: ۲۲۱ مگاوات
- قزوین: ۲۱۶ مگاوات
- البرز: ۱۴۹ مگاوات
صرفهجویی در مصرف گاز و کاهش آلایندگی
توسعه برق پاک تنها به معنای افزایش ظرفیت تولید نیست بلکه آثار اقتصادی و زیستمحیطی گستردهای دارد.
بیشتر بخوانید: ناترازی انرژی در ایران
کارشناسان معتقدند:
- به ازای هر ۱۰ مگاوات انرژی تجدیدپذیر، حدود ۵۶ میلیون متر مکعب گاز طبیعی صرفه جویی میشود.
- مصرف سالانه گاز کشور حدود ۲۵۰ میلیارد متر مکعب است.
- بیش از ۹۰ میلیارد مترمکعب از این میزان برای تولید برق مصرف میشود.
- درنتیجه افزایش سهم تجدیدپذیرها میتواند فشار بر منابع گازی را کاهش داده و انتشار دیاکسیدکربن را کم کند.
برنامههای وزارت نیرو و اهداف پیش رو
بر اساس اظهارات محسن طرزطلب، معاون وزیر نیرو، ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر تا پایان سال به ۵۲۰۰ مگاوات خواهد رسید. همچنین پیشبینی شده است که تا پایان تابستان آینده ظرفیت تولید برق تجدیدپذیر به ۱۱ هزار مگاوات افزایش یابد.
این ارقام نسبت به دورههای گذشته رشد چند برابری را نشان میدهد؛ اما تحقق آنها به دو عامل کلیدی وابسته است:
- تامین مالی پایدار
- تسریع در اجرای پروژهها و رفع موانع اداری
توسعه نیروگاههای خورشیدی در روستاها
یکی از برنامههای مهم در حوزه برق پاک، شامل گسترش سامانههای خورشیدی در مناطق روستایی میشود. طبق اعلام جعفر محمدنژاد سیگارودی، معاون سرمایهگذاری انرژیهای تجدیدپذیر، تاکنون حدود ۵۳ هزار نیروگاه خورشیدی روستایی نصب شده است.
مزایای این طرحها عبارتند از:
- ایجاد درآمد پایدار برای دهیاریها
- تثبیت جمعیت در روستاها
- توسعه پایدار مناطق کمتر برخوردار
- کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی
چرا توسعه برق پاک یک ضرورت است؟
توسعه تجدیدپذیرها دیگر یک انتخاب اختیاری نیست بلکه پاسخی به سه چالش اساسی است:
- ناترازی تولید و مصرف برق
- فشار بر منابع گازی
- آثار زیست محیطی سوختهای فسیلی
- نیروگاههای تجدیدپذیر با ساختار غیرمتمرکز و پراکندگی جغرافیایی، تابآوری شبکه برق را در برابر اختلالات طبیعی و فنی افزایش میدهند و امنیت انرژی را تقویت میکنند.
نتیجهگیری
استانهای پیشرو در توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر کدام هستند؟ عبور ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر ایران از ۴۱۶۲ مگاوات نشاندهنده ورود توسعه برق پاک به مرحلهای جدی و شتابگرفته است. انرژی خورشیدی اکنون سهم غالب را در سبد تجدیدپذیرها دارد و استانهای مرکزی کشور پیشتاز این تحول هستند. با این حال، تحقق اهداف بلندپروازانه ۵۲۰۰ و سپس ۱۱ هزار مگاوات، نیازمند سرمایهگذاری مستمر، سیاستگذاری پایدار و مشارکت گسترده بخش خصوصی و مردم است. آینده امنیت انرژی ایران تا حد زیادی به موفقیت همین مسیر وابسته خواهد بود.
سوالات متداول
ظرفیت فعلی نیروگاههای تجدیدپذیر ایران چقدر است؟
بر اساس آخرین آمار، ظرفیت نصبشده نیروگاههای تجدیدپذیر کشور به حدود ۴۱۶۲ مگاوات رسیده است.
کدام استانها بیشترین ظرفیت برق پاک را دارند؟
استان مرکزی، اصفهان، یزد و کرمان در صدر استانهای پیشرو در توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر قرار دارند.
سهم انرژی خورشیدی در توسعه برق پاک چقدر است؟
انرژی خورشیدی با بیش از ۳۶۰۰ مگاوات ظرفیت، بیشترین سهم را در میان فناوریهای تجدیدپذیر دارد.
توسعه تجدیدپذیرها چه تاثیری بر مصرف گاز دارد؟
به ازای هر ۱۰ مگاوات انرژی تجدیدپذیر، حدود ۵۶ میلیون مترمکعب گاز طبیعی صرفهجویی میشود.
هدف وزارت نیرو برای ظرفیت تجدیدپذیرها چیست؟
هدف اعلام شده رسیدن به ۵۲۰۰ مگاوات تا پایان سال و ۱۱ هزار مگاوات تا پایان تابستان آینده است.
ایتا
