فلرینگ چیست؟ جمعآوری گازهای فلر و تولید برق
فلرینگ چیست؟ سوزاندن روزانه میلیونها مترمکعب گاز فلر در میادین نفت و گاز، یکی از چالشهای جدی صنعت انرژی کشور به شمار میرود. این گازها که میتوانند به خوراک صنایع پایین دستی، تولید برق یا محصولات پتروشیمی تبدیل شوند، سالهاست در مشعلها میسوزند و علاوه بر اتلاف ثروت ملی، آثار زیست محیطی قابل توجهی بر جای میگذارند.
با توجه به تاکید اخیر دولت بر تسریع در جمعآوری گازهای فلر، بحث امکانسنجی اقتصادی و نحوه مشارکت بخش خصوصی بیش از گذشته اهمیت یافته است. کارشناسان حوزه نفت و گاز معتقدند کلید موفقیت این طرح، شامل طراحی مدلهای اقتصادی جذاب و تضمین خرید محصولات تولیدی توسط دولت میشود.
فلرینگ چیست و چرا باید متوقف شود؟
فلرینگ به فرآیند سوزاندن گازهای همراه نفت گفته میشود که به دلایل فنی یا نبود زیرساخت انتقال، قابل استفاده مستقیم نیستند. این گازها اغلب در میادین نفتی، به ویژه در مناطق جنوبی کشور، سوزانده میشوند.
مشکل اصلی اینجاست که این گازها ارزش اقتصادی دارند و میتوانند به برق، سوخت صنعتی یا خوراک پتروشیمی تبدیل شوند. سوزاندن آنها علاوه بر اتلاف منابع، باعث انتشار آلایندهها و تشدید تغییرات اقلیمی میشود. بنابراین جمعآوری فلر نه تنها یک ضرورت اقتصادی، بلکه یک الزام زیست محیطی است.
بیشتر بخوانید: پیوست واحد گازی شماره ۲۰ نیروگاه ری به شبکه سراسری برق کشور
شرط اصلی موفقیت؛ توجیه اقتصادی واقعی
یکی از مهمترین نکات در اجرای طرحهای جمعآوری مشعلها، بررسی دقیق صرفه اقتصادی است. در برخی نقاط، به ویژه میادین پراکنده یا دریایی با حجم پایین گاز، هزینه احداث خطوط انتقال و تأسیسات فرآورش ممکن است از ارزش گاز بیشتر باشد. به همین دلیل کارشناسان تاکید میکنند که پروژههای جمعآوری فلر باید به صورت خوشهای و منطقهای طراحی شوند تا مقیاس اقتصادی به وجود آید. در غیر این صورت، اجرای پروژه در همه نقاط کشور توجیهپذیر نخواهد بود.
پیشنهاد کلیدی: واگذاری رایگان گاز فلر به سرمایهگذاران
یک پیشنهاد کاربردی در این حوزه، واگذاری گازهای در حال سوختن حتی به صورت رایگان به سرمایهگذاران است؛ مشروط بر اینکه سرمایهگذاری لازم برای تبدیل آن به برق یا محصولات دیگر انجام شود.
در این مدل، دولت میتواند خرید برق یا محصولات تولیدی را با نرخ منطقی تضمین کند (قراردادهای خرید تضمینی). چنین ساختاری، ریسک سرمایهگذاری را کاهش داده و جذابیت اقتصادی پروژه را افزایش میدهد. این رویکرد میتواند بخش خصوصی را به ورود گستردهتر به حوزه تولید برق از گاز فلر ترغیب کند.
نیروگاههای کوچک؛ راهکار عملی در مناطق دور افتاده
در مناطقی که انتقال برق به شبکه سراسری هزینهبر است اما گاز فلر در دسترس قرار دارد، احداث نیروگاههای کوچک مقیاس میتواند راهکاری موثر باشد. این نیروگاهها علاوه بر تامین برق محلی، میتوانند به پایداری شبکه منطقهای کمک کنند. همچنین استفاده از این گازها (فلرینگ) برای صنایع کوچک یا تولید محصولات جانبی مانند LNG کوچک مقیاس نیز قابل بررسی است.
چالش اصلی صنعت نفت؛ کمبود سرمایهگذاری
با وجود ظرفیت بالای اقتصادی، صنعت نفت با محدودیت جدی در جذب سرمایه مواجه است. تحریمها، کاهش حضور سرمایهگذاران خارجی و محدودیتهای بودجهای، سرعت اجرای پروژههای زیرساختی را کاهش داده است.
کارشناسان معتقدند مشکل اصلی، خلا قانونی نیست؛ بلکه کمبود منابع مالی و فناوری است. در صورت بهبود شرایط دیپلماسی و جذب سرمایه خارجی، امکان توسعه فناوریهای پیشرفته و افزایش ضریب برداشت از میادین نفتی نیز فراهم خواهد شد.
ارتباط فلرینگ با توسعه پاییندستی و پالایشگاهها
موضوع فلر تنها بخشی از چالش بزرگتر صنعت نفت است. توسعه ناکافی پالایشگاهها و صنایع پاییندستی باعث شده بخشی از ظرفیت تولیدی کشور بلااستفاده بماند یا حتی در برخی موارد به واردات فرآوردههایی مانند بنزین نیاز باشد. سرمایهگذاری همزمان در جمعآوری فلر، افزایش ظرفیت پالایشی و استفاده از فناوریهای نوین میتواند زنجیره ارزش نفت و گاز را تکمیل کرده و از هدررفت ثروت ملی جلوگیری کند.
مزایای زیست محیطی جمعآوری گازهای فلر
نخستین مزیت، کاهش انتشار آلایندهها و بهبود کیفیت هوا در مناطق نفتخیز است. سوزاندن گازهای فلر علاوه بر دی اکسید کربن، ترکیبات آلاینده دیگری نیز وارد جو میشود که سلامت ساکنان مناطق اطراف را تهدید میکند.
دومین مزیت، کاهش اثرات تغییرات اقلیمی و حرکت به سمت تعهدات محیط زیست جهانی است. جمعآوری فلر میتواند به عنوان یک اقدام عملی در مسیر توسعه پایدار و اقتصاد کمکربن تلقی شود.
نتیجهگیری
جمعآوری گازهای فلر تنها با صدور دستور یا الزام اداری محقق نمیشود؛ بلکه نیازمند طراحی مدل اقتصادی جذاب، تضمین خرید محصولات، مشارکت فعال بخش خصوصی و تامین سرمایه پایدار است. اگر گازهای در حال سوختن (فلرینگ) به عنوان یک فرصت سرمایهگذاری دیده شوند و نه صرفا یک هزینه، میتوان بخش قابل توجهی از مشعلها را خاموش کرد. در نهایت، حل این مسئله هم به نفع اقتصاد ملی است و هم به سود محیط زیست و سلامت جامعه.
سوالات متداول
فلرینگ چیست؟
فلرینگ فرآیند سوزاندن گازهای همراه نفت است که به دلیل نبود زیرساخت جمعآوری یا مصرف، در مشعلها سوزانده میشوند.
آیا جمعآوری همه مشعلها امکانپذیر است؟
از نظر فنی بله؛ اما از نظر اقتصادی در همه نقاط کشور توجیهپذیر نیست و باید بهصورت موردی بررسی شود.
بهترین راهکار برای جذابسازی سرمایهگذاری چیست؟
واگذاری گاز فلر به سرمایهگذار (حتی رایگان) همراه با تضمین خرید برق یا محصولات تولیدی توسط دولت.
مزیت اصلی جمعآوری فلر چیست؟
کاهش اتلاف منابع گازی، افزایش تولید برق یا محصولات صنعتی و کاهش آلایندههای زیست محیطی.
ارسال دیدگاه