آیا یک خطای کوچک در اتاق برق میتواند کل پروژه نیروگاه خورشیدی را با خطر مواجه کند؟
وقتی صحبت از نیروگاه خورشیدی، پنل خورشیدی، اینورتر خورشیدی یا سیستم ذخیره انرژی میشود، معمولاً ذهن مدیران پروژه و سرمایهگذاران به سمت راندمان تولید برق، بازگشت سرمایه و ظرفیت تولید انرژی میرود. اما یک سوال مهم وجود دارد:
اگر تکنسین بهرهبرداری یا اپراتور در زمان کار با تابلو برق یا سوئیچگیر دچار حادثه شود چه اتفاقی خواهد افتاد؟
امروزه با رشد سریع پروژههای انرژی خورشیدی در ایران، تعداد اتاقهای برق، پستهای برق، تابلوهای فشار متوسط، اینورترهای صنعتی و تجهیزات اتصال به شبکه نیز افزایش یافته است. در نتیجه موضوع ایمنی برق در نیروگاه خورشیدی به یکی از مهمترین دغدغههای واحدهای HSE، بهرهبرداری و نگهداری تبدیل شده است.
در بسیاری از پروژهها هزینههای قابل توجهی برای پنل خورشیدی، سازه، اینورتر و سیستم مانیتورینگ صرف میشود اما تجهیزات ایمنی مکمل مانند کفپوش عایق برق در اولویت قرار نمیگیرند؛ در حالی که این تجهیزات میتوانند نقش مهمی در افزایش ایمنی محیط کار ایفا کنند.
با توسعه نیروگاههای خورشیدی، ایمنی الکتریکی در اتاقهای برق و سوئیچگیرها اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
رشد نیروگاههای خورشیدی و افزایش تجهیزات فشار متوسط
در سالهای اخیر توسعه انرژیهای تجدیدپذیر به یکی از محورهای اصلی صنعت برق تبدیل شده است. پروژههای متعددی در حوزه:
- نیروگاه خورشیدی صنعتی
- نیروگاه خورشیدی مگاواتی
- نیروگاه خورشیدی متصل به شبکه
- نیروگاه خورشیدی پشتبامی
- سیستم ذخیره انرژی باتری (BESS)
- پستهای برق خورشیدی
- نیروگاههای هیبریدی
در حال اجرا هستند.
تمام این پروژهها دارای تجهیزات الکتریکی حساسی هستند که در زمان بهرهبرداری، سرویس و تعمیرات نیازمند رعایت الزامات ایمنی میباشند.
خطر برقگرفتگی فقط مربوط به خطوط انتقال نیست
بسیاری تصور میکنند خطر برقگرفتگی فقط در خطوط انتقال یا دکلهای برق وجود دارد.
در حالی که بخش قابل توجهی از حوادث الکتریکی در محیطهای زیر رخ میدهد:
- اتاق برق
- تابلو برق صنعتی
- تابلو برق فشار ضعیف
- تابلو برق فشار متوسط
- سوئیچگیر
- اتاق اینورتر
- اتاق UPS
- مراکز کنترل موتور (MCC)
- پست برق
در این محیطها اپراتورها به صورت مستقیم با تجهیزات برقدار در ارتباط هستند و رعایت الزامات ایمنی اهمیت ویژهای دارد.
نمای یک اپراتور در حال کار مقابل سوئیچگیر فشار متوسط
اتاق های برق از مهمترین نقاط نیازمند رعایت الزامات ایمنی الکتریکی هستند.
کفپوش عایق برق چیست؟
کفپوش عایق برق یا Electrical Insulating Mat یکی از تجهیزات ایمنی مورد استفاده در صنایع برق و انرژی است.
این محصول معمولاً در مقابل تجهیزات زیر نصب میشود:
- تابلو برق
- سوئیچگیر
- پست برق
- اتاق کنترل
- اتاق UPS
- اتاق اینورتر
- مراکز داده
- نیروگاههای خورشیدی
- نیروگاههای بادی
- صنایع نفت و گاز
- صنایع فولاد
- صنایع مس
- صنایع پتروشیمی
همچنین معمولاً کاربران کفپوش عایق برق را با نام های زیر می شناسند:
- کفپوش عایق برق
- فرش عایق برق
- کفپوش تابلو برق
- کفپوش اتاق برق
- کفپوش پست برق
- کفپوش ایمنی برق
- فرش عایق تابلو برق
- کفپوش عایق برق IEC 61111
استاندارد IEC 61111 چیست؟
استاندارد IEC 61111 مهمترین مرجع بینالمللی برای کفپوشهای عایق برق است.
این استاندارد محصولات را بر اساس سطح ولتاژ طبقهبندی میکند:
- کلاس 0 : تا 1000 ولت
- کلاس 1 : تا 7500 ولت
- کلاس 2 : تا 17000 ولت
- کلاس 3 : تا 26500 ولت
- کلاس 4 : تا 36000 ولت
انتخاب کلاس مناسب باید بر اساس ولتاژ کاری تجهیزات انجام شود.
نیروگاه خورشیدی و اهمیت رعایت الزامات HSE
در پروژههای جدید انرژی خورشیدی، الزامات HSE دیگر یک انتخاب نیستند بلکه بخشی از فرآیند بهرهبرداری محسوب میشوند.
مدیران پروژه و مسئولان ایمنی معمولاً در زمان طراحی نیروگاه به موارد زیر توجه میکنند:
- سیستم ارتینگ
- حفاظت صاعقه
- حفاظت در برابر آرک فلش
- تجهیزات حفاظت فردی
- تابلوهای هشدار
- کفپوش عایق برق
- تجهیزات قفل و برچسب گذاری (LOTO)
ترکیب این اقدامات باعث افزایش سطح ایمنی نیروگاه میشود.
کفپوش عایق برق رایان؛ راهکاری برای صنایع دارای تجهیزات فشار قوی
شرکت پایا پوشش رایان با برند رایان | مهندسی حفاظت سطوح و تجهیزات صنعتی تامین کننده کفپوشهای عایق برق مطابق استاندارد IEC 61111 است.
محصولات این شرکت برای استفاده در محیطهای صنعتی طراحی شدهاند و در کاربردهای مختلفی از جمله:
- نیروگاه خورشیدی
- پست برق
- اتاق برق
- صنایع نفت و گاز
- صنایع پتروشیمی
- صنایع فولاد
- صنایع مس
- صنایع معدنی
قابل استفاده هستند.
ویژگیهای این محصولات شامل:
- طراحی مطابق IEC 61111
- سطح ضد لغزش
- مقاومت مناسب برای محیطهای صنعتی
- تولید در کلاسهای مختلف عایقی
- قابلیت استفاده در مقابل تابلوهای برق و سوئیچگیرها
میباشد.
راهکارهای ایمنی در نیروگاههای خورشیدی و سیستمهای PV
https://rayancoating.com/solar-pv-safety-solutions/
محل قرارگیری تصویر شماره ۳
تصویر کفپوش عایق برق نصب شده مقابل تابلو برق صنعتی
عنوان تصویر:
کفپوش عایق برق مطابق IEC 61111 برای استفاده در مقابل تابلوهای برق و سوئیچگیرها.
اشتباهات رایج هنگام خرید کفپوش عایق برق
بسیاری از مدیران نگهداری، کارشناسان HSE و مسئولان تدارکات هنگام بررسی گزینههای موجود در بازار، تمرکز اصلی خود را بر قیمت محصول قرار میدهند. در حالی که در تجهیزات مرتبط با ایمنی الکتریکی، هزینه خرید تنها یکی از معیارهای تصمیمگیری است و انتخاب نادرست میتواند در آینده هزینههای بسیار بیشتری به پروژه تحمیل کند.
برای انتخاب یک محصول مناسب، بهتر است علاوه بر قیمت، موارد زیر نیز بررسی شوند:
- انطباق با استانداردهای معتبر بینالمللی
- تناسب کلاس عایقی با سطح ولتاژ تجهیزات
- شرایط بهرهبرداری و محیط نصب
- دوام و مقاومت مکانیکی در برابر تردد و استفاده روزمره
- ویژگیهای ضد لغزش و ایمنی سطح
- سوابق و اعتبار تولیدکننده
- وجود گزارشهای آزمون، مستندات فنی و قابلیت رهگیری محصول
در پروژههای نیروگاهی، پستهای برق، اتاقهای کنترل و صنایع دارای تجهیزات فشار ضعیف و فشار متوسط، انتخاب محصولی که مستندات فنی معتبر و آزمونهای قابل استناد داشته باشد، معمولاً اهمیت بیشتری از صرفاً پایینتر بودن قیمت خرید خواهد داشت.
جمعبندی
توسعه سریع نیروگاههای خورشیدی، سیستمهای ذخیره انرژی، پستهای برق و تجهیزات فشار متوسط باعث شده است موضوع ایمنی الکتریکی بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.
اگرچه پنلهای خورشیدی، اینورترها و تجهیزات کنترلی نقش اصلی را در تولید انرژی ایفا میکنند، اما حفاظت از نیروی انسانی نیز بخش مهمی از بهرهبرداری پایدار هر نیروگاه محسوب میشود.
کفپوش عایق برق به عنوان یکی از تجهیزات ایمنی مورد استفاده در مقابل تابلوهای برق، سوئیچگیرها و تجهیزات الکتریکی میتواند بخشی از راهکارهای ایمنی در صنایع برق، انرژی، نفت، گاز، فولاد، معدن و نیروگاههای خورشیدی باشد.
اطلاعات تماس
رایان | مهندسی حفاظت سطوح و تجهیزات صنعتی
وبسایت:
www.rayancoating.com
تلفن:
02126651126
موبایل:
09966447488
اپلیکیشن بله: @rayancoating
