جنگ در ایران باعث شد که بخشهای حاکم بر پایتخت، به ویژه زیرساختهای آب و فاضلاب، در معرض خطرات جدیدی قرار گیرند. این درگیری نه تنها منابع آب شهری را به صورت فوری کاهش داد بلکه باعث بروز تغییراتی در ترکیب و کیفیت آب مصرفی شد. محمد ابراهیم رییسی، کارشناس حوزه آب، بر این نکته تاکید میکند که احتمال ورود مواد سمی و اسیدهای اکسیدیزه به سیستمهای زیرزمینی، تاثیر طولانی مدت بر کیفیت آب تهران میگذارد. در ادامه این گزارش از برقاب، به بررسی دقیق این تغییرات، تاثیرات محیط زیستی و راهکارهای پیشگیری میپردازیم.
تغییرات در ترکیب منابع آب تهران
1- کاهش سهم آب زیرزمینی
به دلیل خروج جمعیت به مناطق خارج از تهران برای ایمنسازی، مصرف آب زیرزمینی کاهش یافته است. این تغییر باعث افزایش استفاده از منابع سطحی (ذخایر رودخانه) میشود که به خصوص در شرایط جنگ آسیبپذیرتر هستند.
2- ورود مواد اسیدی و سمی به جریان آب
بمبارانهای موشکی و انفجار انبارهای نفت باعث ریزش ذرات سمی و ترکیبات اسیدی به اتمسفر میشود. این ترکیبات در طول بارانهای شدید، به صورت مستقیم به سطح و سپس به منابع زیرزمینی وارد میگردند.
بیشتر بخوانید: آب شیرینکنهای خلیج فارس؛ ذخیرهای نایاب که مهمتر از نفت است

تبعات محیط زیستی و سلامت عمومی بر کیفیت آب تهران
1- آلودگی فیزیکی و شیمیایی آب
آبهای سطحی و زیرزمینی در معرض اسیدها و مواد شیمیایی مخرب قرار میگیرند. این امر باعث تغییر pH، افزایش ریزش معدنیهای مهم میشود.
2- اثر بر زیستسازههای آبی
حیوانات و گیاهان زیستسازهای در مناطق زیرزمینی و سطحی، در معرض مواد سمی قرار میگیرند که میتواند به نابودی اکوسیستمهای آبی منجر شود.
3- تاثیر بر کیفیت مصرفی
با وجود تصفیه دقیق، وجود مواد سمی ممکن است در سطح مصرفی مشکلاتی مانند طعم، بو و یا حتی خطرات بهداشتی ایجاد کند. اما خوشبختانه تاکنون گزارشی رسمی در این زمینه ثبت نشده است.
راهکارهای بهبود و پیشگیری کیفیت آب تهران
1- بهبود تصفیه آب
استفاده از فناوریهای پیشرفته مانند فیلتراسیون نانو و هیدروژن نانو برای حذف ترکیبات اسیدی و سمی.
2- مانیتورینگ پیوسته
نصب حسگرهای pH و ترکیبات سمی در نقاط حساس، تا بتوان به سرعت واکنش نشان دادن آن را مشاهده کرد.
3- بازیابی منابع زیرزمینی
بهبود بخشیدن آب زیرزمینی با اضافهسازی آب مقطر و مواد غذایی و جلوگیری از نفوذ مواد سطحی.
4- محافظت از انبارهای نفت
بستهبندی مقاومسازی شده و ایجاد لایه محافظ در اطراف انبارهای نفت برای جلوگیری از ریزش مواد سمی به آب.
نتیجهگیری
جنگ چگونه کیفیت آب تهران را تحت تاثیر قرار میدهد؟ از طرفی، جنگ نه تنها باعث کاهش مصرف آب زیرزمینی تهران شد، بلکه با ورود مواد اسیدی و سمی به جریانهای سطحی و زیرزمینی، کیفیت آب مصرفی را در معرض خطر قرار داد. علیرغم اینکه تصفیههای دقیق در جریان هستند، تبعات محیط زیستی و سلامت عمومی هنوز در حال بررسی و تحلیل هستند. بهبود فناوری تصفیه و مانیتورینگ مستمر، کلید اصلی برای محافظت از سلامت مردم و اکوسیستمهای آبی در آینده است.
سوالات متداول
کیفیت تصفیه آب در پایتخت تحت تاثیر مواد سمی چقدر تغییر کرده است؟
تصفیعات با تکنولوژی پیشرفته همچنان در حال بروزرسانی هستند؛ تغییرات قابل توجهی در pH گزارش نشده است.
آیا وجود مواد سمی در آب میتواند بر سلامتی انسان تاثیر بگذارد؟
بله؛ مواد سمی ممکن است باعث طعم، بو و خطرات بهداشتی در آب مصرفی شوند.
چه اقداماتی برای جلوگیری از نفوذ مواد سمی به منابع آب سطحی انجام شده است؟
فیلتراسیون نانو، مانیتورینگ مستمر pH و محافظت از انبارهای نفت به صورت فعال پیادهسازی میشود.
آیا گزارش رسمی در مورد آلودگی آب سطحی و زیرزمینی تهران وجود دارد؟
در حال حاضر هیچ گزارش رسمی منتشر نشده؛ بررسیهای فنی در جریان است.