جهش انرژی تجدیدپذیر تا ۴۲۰۰ مگاوات| فرصت تاریخی یا آمار امیدوارکننده روی کاغذ؟
انرژی تجدیدپذیر تا ۴۲۰۰ مگاوات افزایش یافت. اعلام رسیدن ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر کشور به ۴۲۰۰ مگاوات از سوی معاون برنامهریزی و اقتصادی وزارت نیرو، نقطه عطفی در سیاستگذاری انرژی ایران محسوب میشود. بر اساس این گزارش، سهم تجدیدپذیرها به ۴.۳ درصد سبد برق رسیده و سالانه صرفهجویی قابل توجهی در مصرف گاز و آب ایجاد خواهد شد. اما پرسش اساسی این است: آیا این رشد میتواند ناترازی ۱۴ هزار مگاواتی برق را به طور پایدار جبران کند؟ در این گزارش از برقاب، ابعاد فنی، اقتصادی و راهبردی این تحول را بررسی میکنیم.
جهش انرژی تجدیدپذیر تا ۴۲۰۰ مگاوات
بیشتر بخوانید: طرحهایی برای احداث ۳۰ هزار مگاوات انرژی تجدیدپذیر
۱- توسعه نیروگاههای خورشیدی مقیاس کوچک در صنایع و ساختمانهای اداری
این مدل سریعترین راه افزایش ظرفیت واقعی است. نصب نیروگاههای خورشیدی پشت بام یا صنعتی باعث میشود بخشی از مصرف همان محل در ساعات اوج بار تامین و فشار از روی شبکه سراسری برداشته و منتقل گردد.
همچنین در صنایع انرژیبر (فولاد، سیمان و پتروشیمی)، احداث نیروگاه خورشیدی ۵ تا ۲۰ مگاواتی در مجاورت سایت صنعتی، علاوه بر کاهش هزینه برق، ریسک قطع برق در تابستان را کاهش میدهد. این موضوع برای تولیدکنندگان فولاد که شما هم در تحلیلهای بازار آهن به آن اشاره داشتهاید، اهمیت راهبردی دارد.
در ساختمانهای اداری و دولتی نیز میتوان الزام نصب پنل خورشیدی را اجرا کرد؛ این اقدام هم نماد سیاست سبز است و هم بار شبکه شهری را در ساعات اداری کم میکند.
۲- سرمایهگذاری در ذخیرهسازهای انرژی و باتریهای صنعتی
یکی از مشکلات اصلی، تولید ناپیوسته انرژی خورشیدی و بادی است. بدون ذخیرهسازی، در ساعات غیر اوج، انرژی تولیدی ممکن است هدر برود یا بهدلیل محدودیت انتقال، جذب نشود. همچنین استفاده از باتریهای صنعتی، نیروگاههای تلمبه ذخیرهای یا حتی ذخیرهسازی حرارتی میتواند برق تولیدی ظهر را برای مصرف شب ذخیره کند.
این اقدام دو مزیت دارد:
- کاهش خاموشی در اوج مصرف
- افزایش بازده اقتصادی نیروگاههای تجدیدپذیر
در واقع پیرامون افزایش انرژی تجدیدپذیر تا ۴۲۰۰ مگاوات افزایش، باید تاکید کرد که بدون توسعه ذخیرهساز، رشد ظرفیت نصبشده لزوما به معنی رشد انرژی قابل استفاده نیست.
۳- تسهیل قراردادهای خرید تضمینی برق (PPA) با نرخ جذاب
سرمایهگذاری خصوصی زمانی پایدار میشود که بازگشت سرمایه قابل پیشبینی باشد. قراردادهای خرید تضمینی برق با نرخ واقعی و مبتنی بر تورم، ریسک سرمایهگذار را کاهش میدهد. مشکل گذشته، تاخیر در پرداختها بوده که اعتماد سرمایهگذاران را کاهش داده است.
راهکار عملی عبارتند از:
- ایجاد صندوق تضمین پرداخت
- استفاده از ابزارهای بازار سرمایه
- امکان فروش مستقیم برق به صنایع بزرگ
۴- توسعه صادرات برق تجدیدپذیر به کشورهای همسایه
ایران به شبکه کشورهای متعددی متصل است و میتواند در ساعات مازاد تولید، برق صادر کند. برق تجدیدپذیر مزیت رقابتی دارد زیرا در آینده مشمول تعرفههای کربنی نخواهد شد. کشورهایی مانند عراق، افغانستان، پاکستان و حتی برخی کشورهای حوزه خلیج فارس بازار بالقوه هستند. صادرات برق سبز علاوه بر ارزآوری، جایگاه ژئوپلیتیکی ایران را نیز تقویت میکند.
راهکارها برای عبور از ناترازی برق
برای عبور از ناترازی برق، افزایش ظرفیت تجدیدپذیر کافی نیست؛ باید همزمان سه محور تولید غیرمتمرکز، توسعه شبکه و ذخیرهسازی به همراه اصلاح اقتصاد برق پیش برود. در غیر این صورت، حتی رشد چند هزار مگاواتی نیز تاثیر ساختاری بر بحران ناترازی نخواهد داشت.
نتیجهگیری
انرژی تجدیدپذیر تا ۴۲۰۰ مگاوات افزایش یافت. رشد ظرفیت تجدیدپذیر به ۴۲۰۰ مگاوات نشانه تغییر جهت سیاست انرژی کشور است. با این حال، برای عبور از ناترازی مزمن و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی، نیازمند جهشی چندبرابری در ظرفیت، اصلاح ساختار شبکه و ثبات در سیاستهای اقتصادی هستیم. آینده برق ایران نه در توسعه بیشتر حرارتیها، بلکه در ترکیب هوشمند تجدیدپذیرها، ذخیرهسازی و مدیریت مصرف رقم خواهد خورد.
سوالات متداول
آیا ۴۲۰۰ مگاوات میتواند مشکل ناترازی برق را حل کند؟
خیر اما گام مهمی در کاهش وابستگی به سوخت فسیلی است.
بزرگترین مانع توسعه تجدیدپذیرها چیست؟
چالش شبکه انتقال و تامین مالی پایدار.
چرا توسعه خورشیدی برای ایران اهمیت ویژه دارد؟
به دلیل تابش بالا، کاهش مصرف آب و صرفهجویی در گاز طبیعی.
ارسال دیدگاه