چرا پرنده روی سیم برق نمیمیرد؟ وقتی به خطوط انتقال برق در حاشیه شهرها نگاه میکنیم، یکی از رایجترین تصاویر، نشستن پرندگان مختلف روی سیمهای لخت است. برای بسیاری از مردم این سوال پیش میآید که چرا این پرندگان با وجود عبور جریان ولتاژ بالا (گاهی بیش از ۶۳ کیلو ولت)، نمیمیرند.
آیا پرندگان ذاتا در برابر برق مقاوم هستند؟ یا شاید پاهای آنها عایق است؟ در واقع، هیچکدام. واقعیت علمی بسیار سادهتر و جذابتر است؛ چون پرنده فقط یک سیم را لمس میکند و اختلاف ولتاژ در بدنش ایجاد نمیشود. در ادامه این پدیده را با جزئیات فیزیکی بررسی میکنیم.
شرط اصلی برقگرفتگی یعنی اختلاف ولتاژ
برای اینکه جریان الکتریکی از موجود زنده عبور کند و به او آسیب بزند، باید یک مسیر بسته ایجاد شود. به عبارت دیگر، باید دو نقطه از بدن با دو نقطه از مدار الکتریکی تماس داشته باشند که بین آنها اختلاف ولتاژ (تفاوت پتانسیل) وجود داشته باشد. اگر تمام نقاط تماس بدن با یک پتانسیل یکسان باشد، جریانی از درون بدن عبور نخواهد کرد.
چرا پرنده روی سیم برق نمیمیرد؟ حالا بیایید وضعیت پرنده روی سیم را بررسی کنیم:
تماس با یک سیم: پرنده هر دو پای خود را روی یک سیم گذاشته است. تمام نقاط تماس (هر دو پا) با همان نقطه از مدار (سیم) در ارتباط هستند. از آنجا که یک رسانای فلزی (سیم) تقریبا تمام طول خود پتانسیل یکسانی دارد (در عمل افت ولتاژ بسیار ناچیز است)، بین دو پای پرنده اختلاف ولتاژ معناداری وجود ندارد. در نتیجه جریان الکتریکی از بدن پرنده عبور نمیکند. درنتیجه یک سیم اختلاف ولتاژ ندارد و برای عبور جریان، به دو نقطه با دو ولتاژ متفاوت نیاز است.
اگر دوست داری، سری «دانستنی برقاب» رو در بله دنبال کن.
چه زمانی پرنده میمیرد؟
اگر پرنده کمی بزرگتر یا فاصله دو سیم کم باشد و بتواند همزمان دو سیم مجزا را لمس کند (به طور مثال سیم فاز و نول یا دو فاز متفاوت)، در این صورت بین دو نقطه از بدنش اختلاف ولتاژ کامل خط برق ایجاد میشود و جریان شدیدی از قلب او عبور میکند که کشنده است.
همچنین اگر پرنده همزمان با یک سیم برق و یک پایه فلزی دکل که به زمین متصل است، تماس پیدا کند، یا سیم را لمس کند و همزمان پای دیگری روی زمین مرطوب داشته باشد، اختلاف ولتاژ بزرگ (۲۰ کیلو ولت بین سیم و زمین)، او را فورا دچار برقگرفتگی میکند. به همین دلیل است که پرندگان بزرگ مانند عقاب یا لک لک که طول بال بیشتری دارند، گاهی قربانی برقگرفتگی میشوند؛ زیرا به طور تصادفی دو سیم یا سیم و دکل را لمس میکنند.
نتیجهگیری
چرا پرنده روی سیم برق نمیمیرد؟ چون فقط یک سیم را لمس میکند و اختلاف ولتاژ در بدنش ایجاد نمیشود. پرنده با قرار گرفتن هر دو پا روی یک سیم، هیچ مسیری برای عبور جریان نمیسازد. اما اگر او همزمان تماس با دو سیم یا سیم و زمین پیدا کند، بیدرنگ میمیرد. درک این اصل ساده الکتریسیته، نه تنها پاسخگوی یک سوال کودکانه است بلکه به ما یادآوری میکند که در برخورد با سیمهای برق هرگز نباید خود را شبیه پرنده کنیم؛ زیرا ما همیشه روی زمین ایستادهایم و اختلاف ولتاژ با سیمها، تفاوت مرگ و زندگی است.
بیشتر بخوانید : چرا سیم های دکل برق آویزان هستند؟
ایتا
